Ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV)
Ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV)
Ο ιός των ανθρωπίνων θηλωμάτων (Human Papilloma Virus – HPV) είναι ένας από τους πιο διαδεδομένους ιούς παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι περίπου το 65-70% των γυναικών ηλικίας 15 έως 74 ετών με φυσιολογικό τεστ Παπανικολάου φέρουν τον ιό, σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, τα αποτελέσματα των οποίων παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις ανάλογα με την ηλικία και τη γεωγραφική περιοχή. Έχουν ταυτοποιηθεί πάνω από 100 διαφορετικοί τύποι του HPV, εκ των οποίων περίπου 40 προσβάλλουν τη γεννητική και την πρωκτική περιοχή. Αυτοί οι τύποι κατατάσσονται σε δύο κύριες ομάδες ανάλογα με τη δυνατότητά τους να προκαλέσουν καρκίνο.
Οι τύποι χαμηλού κινδύνου, όπως ο 6 και ο 11, συνδέονται κυρίως με τα γεννητικά κονδυλώματα και με υποκλινικές (δηλαδή χωρίς εμφανή συμπτώματα) λοιμώξεις. Αντίθετα, οι τύποι υψηλού κινδύνου, όπως οι 16, 18, 31, 33, 35, 45, 58 κ.α, ανιχνεύονται συχνά σε περιπτώσεις καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.
Η μετάδοση του HPV γίνεται μέσω άμεσης επαφής με μολυσμένη περιοχή του σώματος. Ο ιός εισέρχεται από μικροτραυματισμούς στο επιθήλιο και εγκαθίσταται στα κύτταρα, όπου πολλαπλασιάζεται. Η πλήρης προστασία είναι δύσκολη, καθώς ο ιός συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα και εντοπίζεται τυχαία σε προληπτικούς ελέγχους. Η χρήση προφυλακτικού μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης, χωρίς όμως να τον εξαλείφει, γιατί δεν καλύπτει όλες τις επιφάνειες του δέρματος που μπορεί να μεταδώσουν τον ιό.
Η διάγνωση της λοίμωξης από HPV μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους:
- Με το τεστ Παπανικολάου, όπου ανιχνεύονται κυτταρικές αλλοιώσεις που προκαλεί ο ιός.
- Με το HPV DNA test, το οποίο εντοπίζει το γενετικό υλικό του ιού και προσδιορίζει τον τύπο του.
- Με κολποσκόπηση και, αν χρειάζεται, βιοψία, ώστε να αξιολογηθούν μακροσκοπικά οι αλλοιώσεις στον τράχηλο και να τεθεί ακριβής διάγνωση.
Κάθε περίπτωση HPV λοίμωξης αντιμετωπίζεται εξατομικευμένα. Για την κατάλληλη διαχείριση λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, η διάρκεια της λοίμωξης, τα ευρήματα της κυτταρολογικής και ιστολογικής εξέτασης, ο τύπος του ιού, καθώς και η θέση και η έκταση της βλάβης. Πολλές φορές η λοίμωξη είναι παροδική και υποχωρεί χάρη στους μηχανισμούς της άμυνας του οργανισμού.
Το εμβόλιο κατά του HPV
Λόγω της στενής σύνδεσης του HPV με προκαρκινικές και καρκινικές αλλοιώσεις του τραχήλου της μήτρας, έχουν αναπτυχθεί δύο εμβόλια που προσφέρουν προστασία έναντι συγκεκριμένων τύπων του ιού:
- Gardasil: Προστατεύοντας από 9 τύπους του ιού
- Cervarix: Προστατεύει από τους τύπους 16 και 18.
Τα εμβόλια αυτά είναι προληπτικά και όχι θεραπευτικά, δηλαδή προορίζονται για γυναίκες που δεν έχουν μολυνθεί από τους συγκεκριμένους τύπους του ιού. Περιέχουν μη λοιμογόνα συστατικά του ιού, επομένως δεν μπορούν να προκαλέσουν λοίμωξη.
Ο εμβολιασμός μπορεί να ξεκινήσει από την ηλικία των 9 ετών. Η καλύτερη περίοδος για τον εμβολιασμό είναι πριν την έναρξη των σεξουαλικών επαφών, καθώς τότε η ανοσολογική απόκριση του οργανισμού είναι ισχυρότερη.